Na de blindsimultaan (zie vorige verslag) gingen we naar Nanyuki om daar de volgende ochtend op safari kunnen gaan. Dat is vanaf Nairobi zo’n 200 km als je de A2 neemt, maar de Keniaanse A2 is niet hetzelfde als de Nederlandse. Vooral in het begin bleken er regelmatig grote gaten in de wegen te zitten, gelukkig konden we dichterbij Nanyuki wat meer gas geven en na zo’n 3.5 uur kwamen we aan in het hotel. Daar bleek men variabele tarieven te hebben voor Kenianen, buitenlanders die in Kenia wonen en buitenlandse bezoekers. Verder een ok hotel, men had gratis draadloos internet, een tv met 1 kanaal (huh?) en er kon zes uur ’s ochtends ontbeten worden. Dat deden we de volgende dag ook.

Zes uur ’s ochtends is normaalgesproken hoogstens een tijdstip waarop ik nog wakker ben, maar volgens Nikolai (ochtendmens) moesten we vroeg weg om kans te maken leeuwen e.d. te zien. Ik paste me dus maar aan, want zo vaak heb ik niet de kans om op safari te gaan. En het werd ook nog voor me betaald, maar als ik de tarieven van tevoren gezien had…
Voor Kenianen iets van 5 euro, voor toeristen 60 euro!? Nikolai betaalde als goed gastheer zonder al te veel morren (hij vond het ook wel duur), maar als ik het van tevoren geweten had wat de safari zou kosten (hotel en benzine komt er ook nog bij) had ik gesuggereerd dat een goedkoper uitje ook goed zou zijn.

Overigens, ik snap de argumenten voor de variabele tarieven: Kenianen hebben (gemiddeld genomen) minder geld te besteden en betalen bovendien al via de belasting voor hun nationale parken (neem ik aan). Maar als dat in Kenia een gebruikelijke praktijk is, waarom waren ze in Kenia dan zo verontwaardigd dat de marathon in Utrecht min of meer hetzelfde deed, als in meer prijzengeld voor de Nederlandse lopers? Blijkbaar ‘is dat anders’ maar ik vermoed dat als Kenianen ruim tien keer zoveel inschrijfgeld hadden moeten betalen dan Nederlanders, de verontwaardiging net zo groot was geweest. Is het selectieve verontwaardiging en/of zelfs een vorm van racisme?

In het national park zagen we helaas geen leeuwen, maar wel diverse anderen dieren, zoals een olifant, giraf, zebra en een neushoorn:

En er was ook een nijlpaard, die we met gevaar voor eigen leven niet tegenkwamen:

Gevaarlijker werd het toen we in de modder vast kwamen te zitten (de auto van Nikolai had geen vierwielaandrijving).

Wat schrijft Wikipedia over de Afrikaanse buffel: “Hij is onvoorspelbaar en kan gevaarlijk zijn voor jagers en mensen die te dichtbij komen, soms met de dood tot gevolg.” Vijftig meter van onze auto stond een kudde:

Gelukkig stopte na een tijdje een toerbus in onze buurt en gingen een paar Kenianen met gevaar voor eigen kleding de auto wegduwen:

Weer een avontuur overleefd! Mijn schoenen waren er niet zo goed aan toe, al zijn die inmiddels weer in normale staat. Zo zagen ze er toen uit:

De volgende dag stond het Nairobi National Museum http://www.museums.or.ke/content/blogcategory/11/17/ op het programma, waar o.a. interessante tentoonstellingen over de geschiedenis van Kenia te zien waren. Ik heb geen foto van in het museum, maar wel een bewijs dat ik er (voor) geweest ben:

Er was nog tijd over die middag en aangezien ik op safari geen leeuwen gezien had stelde mijn gids van die dag (Kim) voor om naar de dierentuin te gaan. Dat leek me ook een prima idee. En het zat mee, het was net voedertijd:

Leuk aan de dierentuin was ook dat sommige apen los rondliepen. Zo jatte er eentje een lolly van een kind en ook vuilnisbakken waren niet veilig:

Eigenlijk is dit helemaal niet goed, ze hebben zichzelf een suiker/zoetbehoefte aangeleerd waardoor een menu van simpel groenvoer zoals blaadjes niet meer voldoet. Wel leuk voor het publiek natuurlijk…

Er waren nog wat andere dieren maar die waren wat minder fotogeniek (al vond ik het wel bijzonder dat ze twee op het oog gewone katten in kooien hadden), maar ik vond de dierentuin eigenlijk leuker dan de safari…

De volgende ochtend stond er niets op het programma en verschillende mensen vroegen of ze me mee op stap moesten/mochten nemen, maar ik had juist gepland om alleen op stap te gaan. Uitstapjes zijn leuk, maar alleen de omgeving verkennen ook (bovendien moest ik nog wat souveniers kopen, o.a. een in Nederland moeilijk verkrijgbare cd van de Nairobische band Sauti Sol voor mijn van wereldmuziek houdende moeder). Deze foto van een groot warenhuis heb ik illegaal gemaakt:

Ik weet niet waarom, maar nadat ik een foto had gemaakt keek riep een beveiliger boos naar me dat het verboden was te fotograferen. Ik liep maar snel door voordat mijn camera geannexeerd zou worden. Vermoedelijk angst voor terrorisme, bij de ingang moest ik ook mijn tas te laten zien. Ik had eigenlijk binnen ook foto’s willen maken, maar dat durfde ik niet meer…

Dan maar een foto van een supermarkt in het andere grote warenhuis van Nairobi:

Die hadden ook voetbalshirts (ongetwijfeld niet officieel, maar wel goedkoop) en dat kwam goed uit, zo kon ik ook voor mijn vader een cadeautje kopen. Missie geslaagd die morgen dus.

’s Middags brachten we bezoek aan een school waar ze een schaakclub hadden. De school was in een arme buurt, een soort van sloppenwijk, zoals op je op de foto kan zien:

Maar heel arm zijn ze daar ook niet. Nairobi heeft vruchtbare grond, waardoor mensen geen honger hoeven te lijden, en het is fijn dat (hopelijk) alle kinderen naar school kunnen. De Britse invloed is op de scholen te herkennen, sommige scholen zijn alleen voor meisjes of voor jongens, en op veel scholen zijn schoolkostumen verplicht. Zo ook op de school die we bezochten:

Bij de schaakclub werd ik voorgesteld aan de leerlingen (maar ze hadden geen vragen of waren gewoon verlegen), ik praatte wat met de trainer (en gaf een paar suggesties voor training, zoals simpele spelletjes met een paar stukken spelen) en ik speelde een paar partijtjes. Maar het leukste was natuurlijk drop uitdelen en de reacties van de kinderen bekijken. Ze vonden het lekker!

Een meisje poseerde nog voor me toen ze zag dat ik een foto ging maken. Ze was zelf ook tevreden met het resultaat (al zou de foto beter zijn zonder achtergrond):

’s Avonds de laatste training, daarna de gebruikelijke beleefdheden van de spelers dat ze veel geleerd hadden etc. (maar dat meenden ze ook wel) en de volgende ochtend (nacht) werd ik vijf uur opgehaald door Nikolai (zoals gezegd ochtendmens, dus heel veel medelijden was niet nodig) om weer terug naar huis te gaan. Het was een mooi avontuur!

Popularity: 15% [?]

Dieren kunnen best wel vervelend zijn, zo valt te leren op animalsbeingdicks.com. Zo liet deze kat duidelijk zien niet van het gezelschap van de hond gecharmeerd te zijn:

Een opmerkelijke vorm van hijacking:

Een oude ‘grap’ blijkt ook onder honden populair.

En wat doe je als iemand te lang aan het computeren is?

Daar zijn natuurlijk best vriendelijkere oplossingen voor.

Een meisje dat voor de rest van haar leven getraumatiseerd is:

Als je wilt afvallen is minder TV kijken een goede methode:

Tenslotte Garfield en Odie, maar dan met een vogel en een schildpad:

Popularity: 19% [?]

In mijn vorige verslag had ik verteld over de trainingsessies met de Keniaanse spelers, maar ik was er niet alleen gekomen om training te geven. Zo vaak komt er niet een grootmeester (de laatste keer was toen Nigel Short op vakantie was in Kenia, en daarvoor in 1990 toen John Emms training kwam geven) dus stond er in het weekend een simultaan (zaterdag) en een blindpartij (zondag) op het programma. Bij een simultaan is het vaak even onderhandelen over het aantal spelers: de organisatie wil vaak zo veel mogelijk, maar het moet wel in een bepaalde tijd afgelopen zijn. Nu kan het vrij snel gaan als er veel huisschakers meedoen, maar het kan ook heel lang duren als het allemaal sterke clubschakers betreft. In dit geval was de tegenstand zo tussen 1300 en 2150, en kwamen we daarom dertig borden en vijf aanschuivers overeen. Optimistisch dacht ik dat ik dat wel binnen vijf uur kon afronden. Dat viel wat tegen: er was maar een partij die ik snel won, en uiteindelijk duurde het (volgens twitter) 5 uur en 47 minuten (met 4.2 km afgelegd).

Van tevoren had ik de organisatie gevraagd of ze mij de sterkere spelers konden aanwijzen, en om het mij helemaal makkelijk te maken hadden ze die bij elkaar gezet. Als simultaangever is het lastig om op alle borden even geconcentreerd te zijn en dus zijn er borden waar je uit de losse pols zetten doet, en ook borden waar je extra je best doet. Van de sterke spelers was ik extra gefocust op de (door een lange busreis vermoeide) nummer 1 van Oeganda, Harold Wanyama, en juist tegen hem won ik heel makkelijk. Of zoals hij het correct uitlegde: “I was outprepared in the opening”.

Op een ander bord liet ik me juist weer trucen om de concentratie te verliezen. Dame en loper op de lange diagonaal, dat moest wel winnen, en toen mijn tegenstander meteen antwoordde op mijn zetten dacht ik dat hij dat deed omdat hij op zou geven nadat ik met Dh8+ en Dxc8 een toren sloeg die mijn vrijpion op c7 blokkeerde. Hij bleek echter een andere bedoeling te hebben: met een paardoffer forceerde hij eeuwig schaak. Op de foto de situatie een paar zetten eerder:

Op een van de andere borden moest ik ondanks een pion meer in een eindspel nauwkeurig spelen om remise te maken (en dat lukte), maar er was zelfs een bord waarin ik twee pionnen achter was gekomen. Wat doe je dan in zo’n geval? Proberen de partij te rekken en het je tegenstander moeilijk maken. Vervolgens snel alle andere partijen afronden, en dan is het 1 tegen 1! En zo geschiedde met de volgende stelling op het bord:

De pionnen op a3, b2 en d7 stonden er al een tijdje. Het zou gewonnen moeten zijn voor zwart, maar zijn pogingen dat aan te tonen had ik steeds weten te pareren. Dus probeerde hij iets anders: 1…Tb6? 2.Tc5+ Kd63.Txg5 Hij begon nu lang na te denken. 3…Tb8 is de enige zet, en dan moet het nog wel remise zijn, al kan ik dan proberen toren/loper tegen toren te winnen. Hij deed echter 3…Ke7 en hoewel ik wel eens in zo’n situatie een tegenstander remise gegund heb, was ik nu keihard: 4.Te5+ 1-0. 34 uit 35 dus, een goede score.

De volgende dag stond de blindpartij op het programma, tegen gelukkig maar 1 speler, Ben Nguku (geschatte rating 2150). Men had mij nog willen verleiden om er een blindsimultaan van te maken, maar gezien het vriendenprijsje dat ik voor mijn diensten had gerekend (?) vond ik dat ik ze een dergelijke inspanning niet verschuldigd was. Een enkele partij blind spelen vond men sowieso al indrukwekkend, al stelt het natuurlijk niets voor, tijdens een partij moet je varianten tenslotte ook blind berekenen. Toch merkte ik dat er wel een verschil is: als je tegenstander aan zet is willen je gedachten wel eens afdwalen, en dan is het handig als je een geheugensteuntje hebt wat betreft de actuele stelling van de partij in de vorm van een visuele representatie. Bij een blindpartij is het dus zaak om goed geconcentreerd te blijven (wat niet zo erg meeviel, want mijn tegenstander dacht lang na, gelukkig was het een rapidpartij). Ik boekte een overtuigende overwinning, althans, dat dacht ik, maar de computer is kritischer.

Ik keek hier naar 15.Pxf7 Kxf7 16.Df3+ maar na 16…Kg8 17.Lxd5+ e6 leek me dat niet zo duidelijk. Veel sterker is echter 16.Dh5+ g6 17.Lxd5+ Kg7 18.De5+ en zwart kan opgeven. Ook 15.Df3 was een optie die ik overwoog, maar ik dacht dat hij dan nog kon verdedigen met 15…Le6. Dan wint wit echter met 16.Pc6. Enfin, ik rokeerde, en na 15.0-0 e6 16.Dh5 (16.Df3 +-) g6 17.Df3 f5 18.Te1 Le7 19.Pxd7 Txd7 20.Txe6 Pac7 21.Te2 0-0 was ik van plan 22.La2 te doen, maar onderbreking van de arbiter voorkwam dat: mijn tegenstander was (ondanks het Fischer-tempo met 10 seconden per zet erbij) door zijn vlag gegaan. Ik dacht dat ik in de slotstelling nog heel goed stond, maar volgens de computer zou het voordeel na 22.La2 grotendeels verdwenen zijn. Waarschijnlijk had ik met ogen open toch een stuk meer gezien (pun intended).

Na de simultaan vertrok ik met Nikolai en Mehul naar Nanuyk voor een safari, maar daarover meer in het laatste deel van mijn verslag!

Popularity: 21% [?]

Eind februari kreeg ik een mailtje vanuit Afrika: of ik interesse had om training te geven aan Keniaanse topspelers. Nu krijg ik wel vaker mails vanuit Afrika met financiele voorstellen (van prinsen en dochters van overleden generaals en zo), maar enig googlen leerde dat de afzender al eerder de internetmatch Kenia-Wageningen had georganiseerd, dus deze mail zou best wel eens geen spam kunnen zijn. Ik mailde terug dat ik interesse had. Na enig heen en weer mailen kwamen we overeen dat ik in de tweede helft van juli (slechte timing, maar ik was even de tour vergeten) naar Kenia zou komen voor vier trainingen, een simultaan, een blindpartij en een bezoek aan een schaakclub. En voor een safari natuurlijk!
[more]
Bij aankomst in Kenia verwachtte ik opgehaald te worden door mijn contactpersoon, Nikolai van Beek, een Nederlander die sinds een paar jaar in Kenia woont en werkt. Bij het verlaten van de bagagehal (en na eerst een uur in de rij voor een visum gewacht te moeten hebben) hoorde ik hem inderdaad mijn naam roepen, maar hij was vergezeld door een hele delegatie.

Een grootmeester bezoekt Kenia, dat is wel een heel speciale gebeurtenis en daar wilden mensen (of nouja, betrokken schakers) bij zijn! Ondanks het late tijdstip werd eerst de duurste bar van Nairobi bezocht waar ik moest socialiseren (”as Dimitri starting sharing his tales of meeting Kasparov, Karpov, Anand and the likes over the board”) zodat ik uiteindelijk na middernacht incheckte in het hotel.

Het Jacaranda-hotel had gratis een hotelkamer beschikbaar gesteld en dat verdient lof, maar voor een positieve recensie op tripadvisor was het toch niet goed genoeg. Het personeel bij de receptie was vriendelijk maar niet erg nuttig bij problemen (zoals een missende badplug), het ontbijt was prima voor gemenebestinwoners (worsten, witte bonnen in tomatensaus etc.) maar als Nederlander vond ik het ontbreken van kaas jammer en het vervelendste: er was een probleem met de tv-decoder, waardoor ik niets gezien heb van de mooiste etappes van de tour. Maar goed, afgezien van de eerste nacht sliep ik er goed.

Op de eerste dag na aankomst stond om twee uur een persconferentie op het programma. Er was me verteld dat er veel belangstelling voor mijn komst en ik in gedachten zag ik al een zaal vol journalisten suffe vragen op me afvuren (”Wanneer ben je begonnen met schaken? Hoeveel zetten kun je vooruitdenken”), een beetje zoals eerdere persconferenties die ik heb meegemaakt. Het ging toch iets anders: de persconferentie bleek gehouden te worden in de plek waar we ook lunchten (en dan niet in een aparte zaal maar gewoon bij de andere drinkende en etende mensen) en de horden journalisten bestond uit een cameraploeg, die in plaats van om twee uur te beginnen eerst zelf uitgebreid ging lunchen (maar ik was al bekend met het fenomeen “African time”). Maar daarna mocht ik uitleggen hoe ik de Keniaanse spelers sterker wilde maken en wat het effect van mijn bezoek zou zijn (al was ik niet de aangewezen persoon om dat laatste te beantwoorden).

Hoe wilde ik de Keniaanse spelers in vier trainingsessies van drie uur sterker maken? Ik had besloten om alleen eindspelen te doen: toreneindspelen, pionneneindspelen en planning in het eindspel. Dat was gedeeltelijk uit luiheid (het materiaal had ik allemaal al) maar ik had ook het vermoeden dat het wel eens heel nuttig zou kunnen zijn. En dat was het. De gemiddelde Nederlandse jeugdspeler kent de bekende theoretische eindspelen uit zijn hoofd, maar bij de Keniaanse spelers (met toch ratings van boven de 2000) bleek dit gebied onderontwikkeld. Niet onlogisch: het is daar niet zo makkelijk om aan schaakboeken te komen (al is dat tegenwoordig met torrentsites iets minder een probleem) en bovendien doen ze liever aan snelschaken dan aan studeren. Maar met de trainingsessies waren ze erg blij!

Popularity: 22% [?]

Afgelopen zondag presenteerde ik in cafe De Schutter een zelf samengestelde popquiz. De quiz had ik al een tijdje (bijna af) liggen, maar ik zocht nog een plek om ‘m te presenteren. In De Schutter wordt (bijna) elke maand een popquiz gehouden (op de tweede zondag van de maand), en toen ik zelf een keer meedeed sprak ik met de mensen van het cafe af dat ik er eentje in mei zou doen. Maar ja, 8 mei is moederdag, dat is wat onhandig, dus werd het 15 mei. Maar toen was voetbal, dus kreeg ik op bijna het laatste moment het verzoek van het cafe om het een week later te houden. 22 mei kon ik gelukkig ook wel, dus dat werd het! Zelf had ik voor de quiz een aantal mensen uitgenodigd, voor de rest wist ik niet hoeveel er zouden komen, maar vast nog wel een aantal via de mailinglist van de Schutter popquiz. Of zo dacht ik.

Ik kwam tien voor twee aan met mijn laptop (waarop alle mp3’s stonden) en alle papieren (opgaveblaadjes etc). De mixer (om mijn laptop met de boxen te verbinden) stond al klaar, plugje erin doen… hee, die was er niet. “Heb je ook iets om mijn laptop aan de mixer aan te sluiten?” vroeg ik aan de bar. “Heb je dat dan zelf niet mee?” Zucht, nee, natuurlijk niet. Gelukkig vond de barvrouw iets. “Misschien is dit het.” Inderdaad, het aansluiten lukte, maar een goed geluid krijgen niet. Op 1 aansluiten, op 2 aansluiten, op 3 aansluiten, er bleef een vervelende zoem. Een deelnemer suggereerde dat er een ongeaard stopcontact gebruikt moest worden, maar ja, die was er niet. Een andere deelnemer die wel enige technische know-how had bracht de oplossing: stekker van mijn laptop eruit. Zoem weg! Toen bleek echter dat de zang moeilijk hoorbaar. Na nog wat gepiel was dat ook weg, maar toen was het drie uur, terwijl de quiz om half drie had horen te beginnen…

Maar goed, drie uur begon de quiz eindelijk, voor de… ehm, achtien deelnemers, waarvan ik er twaalf zelf had uitgenodigd, en twee mogelijk toevallige passanten waren, ze waren tenminste na een half uur weer weg. Waar waren alle vaste deelnemers van de Schutterquiz? Wisten die wel dat de quiz gehouden werd? Ik weet het niet, maar ik vermoed van niet. Het leek me vanzelfsprekend dat de quiz op de mailinglist aangekondigd zou worden (waar heb je die anders voor?) maar blijkbaar niet. Zoveel moeite gedaan, en dan zo’n lage opkomst…

Maar goed, afgezien van alle tegenslag was het wel heel leuk om te doen, en dat vonden de deelnemers ook, met reacties als “wat een topquiz, je hebt ons flink aan het werk gezet!” en “Ja, was echt een leuke quiz!” En het cafe is een leuke ruimte en voor de quiz waren leuke prijzen geregeld, als de techniek en de promotie in orde waren geweest was ik heel tevreden geweest. Nu heeft het toch een beetje een nare nasmaak. Ik ga vast nog wel een quiz bedenken en willen presenteren, maar wordt het dan toch weer De Schutter of ergens anders? Ik weet het niet.

Tot slot twee foto’s:

Popularity: 27% [?]